Trên đồ thờ, nét chạm có thể dẫn mắt từ một họa tiết nhỏ sang cả phần khung và chân. Khi tìm hiểu án gian, một điểm bắt đầu thú vị là cách người thợ tạo lớp, để khối gỗ hiện lên cùng những khoảng sáng và tối.
Chạm lộng trong đồ thờ thời Nguyễn
Nghiên cứu của Bảo tàng Lịch sử quốc gia về đồ thờ sơn son thếp vàng thời Nguyễn nhắc án gian trong nhóm hiện vật có chạm lộng. Các lớp chạm tạo chiều sâu và tương phản sáng tối, khiến phần trang trí có thể được nhìn từ nhiều góc.
Góc chính diện cho thấy bố cục mặt trước; đổi sang góc chéo sẽ dễ theo dõi phần nhô ra và khoảng thoáng giữa các nét. Có thể chọn một mảng nhỏ, lần theo đường nét của nó tới chỗ gặp khung và chân, rồi lùi lại để nhìn toàn món.
Từ họa tiết đến bố cục
Khi xem một mẫu đồ thờ, hãy nhìn mối quan hệ giữa mặt, thân trang trí và chân. Phần khiến mình chú ý có thể là dáng tổng thể hoặc một nét chạm riêng. Ghi lại đúng góc ấy giúp cuộc trao đổi cụ thể: thích phần nào, muốn giữ đường nét nào, cần thay đổi điều gì cho chỗ đặt.
Với chữ và tích truyện, nên xin ảnh đủ rõ để đối chiếu nội dung trước khi chốt. Còn dáng bàn, phần chân và mức độ trang trí có thể được bàn riêng theo mẫu và không gian gia đình chọn.
Tìm hiểu một tên gọi qua hiện vật cụ thể
Tư liệu thời Nguyễn cho một mốc lịch sử để đọc về đồ thờ, nhưng chưa xác lập nguồn gốc tên án gian hay ngày ra đời đầu tiên của kiểu đồ này. Khi xem một hiện vật, hãy giữ thông tin của chính món ấy đi cùng câu chuyện: tên trong hồ sơ, niên đại được ghi và chi tiết có thể quan sát.
Với một hạng mục mới, bạn có thể mang ảnh tham khảo và ảnh chỗ đặt đến cùng bàn. Nếu làm cả bàn, vách và phần trang trí phía sau, nên liệt kê từng phần để phương án gỗ và bố cục được trao đổi rõ ràng.
Nguồn đọc thêm
Các tài liệu gốc được dùng để biên tập phần hướng dẫn trong bài.
Bạn có thể gửi đường dẫn bài viết cùng ảnh mẫu khi trao đổi với nhà mình.
Xem cách đặt làm đồ gỗ
